77 meter lang kunstwerk op station tilburg

Soms krijg je als architect een cadeautje in de schoot geworpen. We vonden de renovatie van het treinstation van Tilburg en het ontwerp voor het nieuwe busstation al fantastische opgaven. Daar kwam op het laatste moment nog een heel bijzondere vraag bij: zorgen dat een bijna tachtig meter lang, historisch betonmozaïek stevig en mooi werd bevestigd aan de muur van het station. Afgelopen vrijdag is dit kunstwerk feestelijk onthuld.

betonreliëf met scherfmozaïek 
Officieel heet het werk ‘betonreliëf met scherfmozaïek’. Kunstenaar Jan Dijker maakte het in 1967 voor de gevel van de nieuwe Katholieke Academie voor Lichamelijke Opvoeding (KALO) in Tilburg. Het bestond uit twaalf betonreliëfpanelen en uit sgrafitto dat direct op de muur was aangebracht. Toen het schoolgebouw in 2005 werd gesloopt verdween het sgraffito samen met de muur. Gelukkig bleven de betonpanelen bewaard. Zij lagen vijftien jaar in een gemeentelijke loods en zijn toen de nieuwe locatie bekend werd zorgvuldig gerestaureerd.

monument op monument
Om het reliëf op te kunnen hangen op de muur van het station was een lijst nodig. cepezed werd betrokken omdat we de plek door en door kennen: we maakten het renovatieontwerp voor het monumentale station en ontwierpen het nieuwe busstation, dat aan de muur grenst. “Het treinstation is een monument, maar ik vind het kunstwerk ook een monument, helemaal nadat ik mij verder in het werk van Jan Dijker verdiepte”, zegt architect Hans Cool, die de lijst ontwierp. “De vraag was dus: Hoe plaats je een monument op een monument?”

onthulling
Afgelopen vrijdag werd Jan Dijkers kunstwerk feestelijk onthuld op zijn nieuwe locatie. Het historische betonreliëf past heel goed bij het Tilburgse stationsgebied, met zijn spectaculaire treinstation (uit 1965) en zijn oude fabrieken. Het werk voegt nóg een verhaal toe aan deze toch al gelaagde plek, waar infrastructuur, erfgoed en cultuur samenkomen. Voor ons voelt het als het laatste puzzelstukje van de ov-knoop die we hier ontwierpen, met een busstation, fietsenstallingen, tunnel, noordentree en extra perron en gerenoveerd station en relaishuis.

Benieuwd naar de ins & outs van dit verhaal? Over het proces van de restauratie van het reliëf en de reconstructie van het sgrafitto tot het zorgvuldig ophangen van het werk is een publicatie gemaakt: Bestemming bereikt.